Het Bios.... hoe en wat

[Frisian]

Betreft: uitleg over het gebruik en instellen van het Bios.
Doelstelling: helderheid brengen in de functie van dit onderdeel.
Aanvulling: screenshots Asus P5B-E moederbord.


Vaak krijgen mensen het advies hier op het forum, om de instellingen te controleren van het Bios.
Bios staat voor Basic Input Output System en is de eerste stap tot het opstarten van de computer.
Het Bios is iets waar je meestal niet mee te maken krijgt, totdat er instellingen zijn veranderd door bijvoorbeeld het uitvallen van de stroom of een systeemcrash, hierdoor kan het Bios terugvallen naar de standaard instellingen met als gevolg het niet meer goed functioneren van de computer.
Advies is dan ook om alleen de instellingen te gaan veranderen wanneer je echt problemen ondervind met het functioneren van pc, of wanneer je hardware vervangt.
Schrijf desnoods de oude instellingen op, zodat -wanneer je toch iets verkeerd ingevoerd hebt- deze terug kunt brengen naar de oorspronkelijke waarden.


.....Toegang

Hoe kom je in het Bios?
Het Bios kan nogal sterk verschillend zijn per computer, zo heb je meerdere merken en versies, de screenshots die je hier ziet hoeven dus niet overeen te komen met wat jij op de scherm zult krijgen, maar over het algemeen is de opzet het zelfde.
In dit draadje zullen de meest voorkomende functies/instellingen besproken worden, dus puur voor de beginnende gebruiker of gebruiker die hier meestal nooit mee te maken heeft gehad, maar die toch enkele instellingen na willen lopen om wat voor redenen dan ook.

Plaatje #1


Zodra je de computer aan zet zal het bovenstaande scherm verschijnen, dit verdwijnt meestal weer erg snel, dus let goed op.
Aan te rader is dan ook om ongeveer drie maal per seconde op de functie-toets te blijven drukken zodra je de computer aan zet, op die manier ben je nooit te laat.
In bovenstaande afbeelding wordt aangegeven om op de Del-toetst te drukken om het Bios te bereiken maar met sommige merken moet je een F-functie, of andere toets indrukken.
Welke toets je precies moet hebben wordt dus aangegeven door het Bios zelf, of staat in de handleiding van je moederbord/computer.
De BBS-Popup komt straks aan de orde.

Plaatje #2


Het eerste venster wat we zien is het Main (hoofd) gedeelte.
Mocht je problemen hebben met de herkenning van je hardware omdat je bijvoorbeeld een nieuwe harde schijf of Dvd-station aangesloten hebt, kun je hier controleren hoe het zit.
Als een harde schijf bijvoorbeeld niet correct aangesloten is omdat de jumper niet goed ingesteld staat (Master/Slave) zal deze ook niet herkend worden in het Bios.
In deze afbeelding zien we een Maxtor harde schijf op de eerste SATA poort aangesloten.
Mocht je problemen ondervinden bij het opstarten vanaf een SATA schijf, controleer dan hier of de schijf goed staat ingesteld, het veranderen van IDE naar AHCI (Advanced Host Controller Interface) kan dan wel eens van belang zijn om de schijf in SATA modus te laten werken.
Windows start al op vanaf een SATA schijf die ingesteld staat in IDE modus? Verander deze waarden dan niet, windows zal dan namelijk geen schijf meer herkennen.


.....Navigatie

Let even op het rechter veld van je beeldscherm (plaatje #2), hier staat aangegeven welke toetsen je moet gebruiken om de instellingen te veranderen (+ - Enter, enz.) en om op de juiste manier door het bios te navigeren.
Je kunt de muis niet gebruiken dus zul je alles met het toetsenbord moeten doen.
Ook is er aan de rechter kant aanvullende informatie af te lezen over bepaalde instellingen wanneer deze geselecteerd is.


.....Advanced

Plaatje #3


Advanced (geavanceerd), hier stel je handmatig de processor in, de USB waarden, enz.
Heb je problemen met USB 2.0 of de oudere 1.0 versie, kijk dan hier hoe deze instellingen staan.
Wij gaan naar Onboard Devices Configuration.

Plaatje #4


Onboard Devices staat voor de geïntegreerde hardware die op het moederbord zit, zo kun je hier de Firewire (Onboard 1394), geluidskaart (Audio controller) en soms ook de geïntegreerde grafische kaart aan of uit zetten.
Handig als je bijvoorbeeld een nieuwe grafische kaart gekocht hebt die meer capaciteiten heeft dan de onboard, je zult dan hier de onboard uit moeten zetten, sommige moederborden doen dit echter ook automatisch.
Parallel Port Mode is soms ook van belang bij het gebruik van de wat oudere printers of scanners die aangesloten zijn op de Parallelle poort.
Spelen met deze instelling wil nog wel eens helpen om bepaalde apparaten aan de praat te krijgen (SPP,EPP,ECP).


.....Power

Plaatje #5


Het tabblad Power.
In de meest gevallen kun je hier alle zaken instellen met betrekking tot de stroomfunctionaliteit, ACPI APIC moet vaak op "Enable" (aan) staan, voor een goede aansturing door het besturingsysteem met betrekking tot de stroomvoorziening.
In dit bios kun je ook nog verder kijken naar de instellingen van de APM functie (Advanced Power Management), wat ook weer betrekking heeft op het goed afsluiten of in de slaapstand brengen van windows. Ook zijn er onder APM functies terug te vinden om je pc te laten ontwaken op een bepaalde tijdstip (Wake on event), of als er een netwerksignaal binnenkomt (Wake on Lan) en meer, heb je problemen omdat je pc spontaan opstart, controleer dan hier de instellingen.

Plaatje #6


In het venster Hardware Monitor kun je Q-Fan control (een functie van Asus) aan of uit te zetten, of de voltages en temperaturen af te lezen.
Heb je problemen met de temperatuur van je processor of rotaties van je ventilatoren, check dan hier je waarden.


.....Boot

Plaatje #7


Bij het tabblad Boot (opstarten) kun je instellen welk medium er als eerste opgestart dient te worden, de floppydrive, CD-Rom of harde schijf.

Plaatje #8

In dit geval staat de harde schijf op nummer één, dat houd in dat er als eerste naar de harde schijf gezocht zal worden om vanaf op te starten.
Wil je vanaf een andere harde schijf opstarten omdat je meerdere harde schijven in je pc hebt zitten, dan geef je hier aan welke harde schijf op nummer één moet staan.
In sommige gevallen kun je tijden het opstarten (plaatje #1) ook nog kiezen voor veranderen van de opstartschijf door op F8 te drukken.
Wil je windows installeren zul je hier moeten controleren of de DVD speler of CD-Rom als eerste opstartmedium staat ingesteld.

Plaatje #9


Bij Boot settings kun je kiezen uit het zichtbaar maken van een logo tijdens het opstarten, of er snel opgestart moet worden (zonder geheugen controle), en al dat soort zaken meer.
Leuk weetje; bij dit Asus moederbord kun je je eigen logo in het Bios flashen, je krijgt dan iedere keer als je de pc opstart dit logo te zien.
Of het verstandig is om alleen om deze reden het Bios te flashen is natuurlijk de vraag.


.....Tools

Plaatje #10


Dit bios heeft nog een Tools (gereedschappen) tabblad, hier kun je op een handige manier je Bios flashen, dat verschilt echter per merk, raadpleeg voor het flashen van het Bios de handleiding en doe dit alleen in uiterste noodzaak, als er iets mis gaat tijdens het flashen is de kans groot dat je moederbord (lees Bios) onherstelbaar beschadigt raakt.

Plaatje #11


Tenslotte kies je voor Save and Exit, op die manier worden de wijzigingen opgeslagen.
Je kunt in dit geval ook voor de F10 sneltoets kiezen.
Wil je niets opslaan, kies van voor Exit without saving, om het Bios zonder opslaan te verlaten (Escape-toets).


.....Veel voorkomende vragen

Vraag: Als ik mijn computer opstart krijg ik alleen maar piepjes te horen of één constante piep, wat houd dit in?
Antwoord: Je Bios heeft een fout in de hardware gedetecteerd, raadpleeg de handleiding wat de piepjes betekenen om achter het mankement te komen.
Veel voorkomende oorzaken zijn geheugenproblemen of de videokaart die los zit.
Je hebt geen handleiding? Kijk dan hier wat de piepcodes betekenen.
Je weet niet welk type bios is? Kijk dan op plaatje #1 om daar achter te komen.

Vraag: Iedere keer als ik de computer opstart staat de tijd en datum niet goed, terwijl ik die daarvoor toch goed ingesteld had, ook krijg ik de melding "Bad RTC".
Antwoord: De batterij op je moederbord is aan vervanging toe, de batterij zorgt er voor dat de instellingen -als ook de tijd- bewaard blijven. Raakt de batterij leeg, dan zullen de instellingen verloren gaan.

Vraag: Na problemen met mijn moederbord heb ik deze geprobeerd te flashen naar een nieuwere Bios versie, na het flashen is er iets misgegaan waardoor de pc nergens meer op reageert, hoe krijg ik het Bios weer aan de praat?
Antwoord: Is het flashen niet goed gegaan om wat voor reden dan ook, heb je een serieus probleem.
De kans ik zeer groot dat je bios onherstelbaar beschadigt is. Je hebt nu nog twee opties.

1. Lees op deze site de gegeven informatie nauwkeurig door, met een beetje geluk is het Bios nog te redden met een noodflash.
2. Vervang het Bios met een nieuwe chip, dit kun je zelf doen door je chip te bestellen of het moederbord op te sturen.
   Voorbeeld is een site als deze.

Vraag: Ieder keer als ik mijn computer in de slaapstand zet springt hij na verloop van tijd gewoon weer aan, is hier iets aan te doen?
Antwoord: Kijk eens bij APM (plaatje #5) of daar de Wake on Lan functie aan staat, zet deze eens op Disable (uit).

[Tha Devil]

Wellicht een mooie aanvulling:

Aangezien ieder merk zijn eigen menu-structuur heeft kan het heel goed voorkomen dat je iets uit deze handleiding niet meteen kan vinden...

Nu kun je het hele menu wel door gaan lopen tot je iets tegenkomt maar gelukkig hebben de (meeste) fabrikanten een beknopt overzicht in de gebruikershandleiding van het moederbord geplaatst. Deze staat of in de papieren handleiding of bevindt zich op de cd die bij het moederbord zit.

Mocht je geen handleiding hebben (of kunnen vinden) dan kun je altijd de site van de fabrikant bezoeken en zoeken naar jouw type moederbord. De meeste fabrikanten bieden een online versie van de handleiding aan welke (vaak) gelijk is aan de papieren/digitale versie.